Stary Sącz położony jest w Polsce południowej w samym centrum Kotliny Sądeckiej. W wyniku przeprowadzonej reformy samorządowej od stycznia 1999 roku Gmina Stary Sącz należy do nowego, samorządowego województwa małopolskiego z siedzibą w Krakowie, zaś stolica dotychczasowego województwa - miasto Nowy Sącz stało się siedzibą powiatu nowosądeckiego. Gmina graniczy od zachodu z malowniczo położonymi gminami Łącko i Podegrodzie, od północnego-zachodu z gminą Nowy Sącz, od południa z gminą Rytro i od wschodu – gminą Nawojowa.

Klimat

Ziemię sądecką cechują raczej zróżnicowane warunki klimatyczne, występują tu długie zimy, duże opady i silnie wiatry. Klimat na terenie samej Kotliny Sądeckiej jest nieco łagodniejszy. Średnia temperatura roczna waha się w granicach 5-8°C. Pierwsze przymrozki obserwuje się już w trzeciej dekadzie września, ostatnie przymrozki mają miejsce jeszcze do połowy maja. Największą ilość opadów obserwuje się w miesiącu lipcu (ok. 110-130 mm opadów).

Lasy

Powierzchnia lasów na terenie Miasta i Gminy Stary Sącz wynosi 4 143 ha w tym lasy indywidualnych właścicieli zajmują 1 158 ha, natomiast lasy mienia komunalnego 346 ha. Lesistość Gminy Stary Sącz wynosi 45,63% i jest stosunkowo niska w porównaniu z Gminami ościennymi. Oprócz charakterystycznych dla piętra regla dolnego lasów jodłowych, jodłowo-bukowych i bukowych, możemy tutaj zaobserwować duże fragmenty gęstych lasów liściastych z występującymi w nich dębami i dużą ilością lip, typowych dla piętra pogórza. Można także zaobserwować różnorodność gatunkową roślin i zwierząt. Żyją tu wilki, rysie i niedźwiedzie. Wszystkie lasy zaliczają się do lasów ochronnych i dlatego oprócz podstawowej funkcji, którą jest produkcja surowca drzewnego spełniają również ważne funkcje wodochronne, glebochronne i krajobrazowe. Największe znaczenie dla miasta Stary Sącz ma las komunalny, który ze względu na bliskie położenie, a także dogodną sieć dróg jest chętnie i licznie odwiedzany przez mieszkańców miasta. Na powierzchnię lasów komunalnych składa się 8 kompleksów, które na podstawie rozpoznania charakterystyki terenu oraz kierunków frekwencji, jak również wykorzystania lasów dla celów wypoczynkowych, zdrowotnych i kulturalnych społeczeństwa sklasyfikowano pod względem przydatności do wypoczynku w trzech grupach, tj. I – najbardziej atrakcyjne, II – średnio atrakcyjne, III – nieatrakcyjne. Na szczególną uwagę zasługuje grupa I, do której zaliczono tzw. Miejską Górę i oddział 16 nad Popradem obejmujący najbardziej atrakcyjne tereny wypoczynkowe odznaczające się bliskością względem osiedli mieszkaniowych, dobrą komunikacją z miastem, malowniczym ukształtowaniem rzeźby terenu, pięknem krajobrazu, dużą czystością drzewostanów starszych klas wieku, bez gęstych podrostów i podszytów. Grupa ta ściśle współgra z zielenią miejską, uzupełniając śródmiejskie zadrzewienia, skwery i zieleńce, które zajmują pow. ok. 8 ha wpływając bardzo korzystnie na oblicze miasta i na poprawę jego walorów estetycznych. Natomiast tereny położone w obrębie wideł Dunajca i Popradu jak również w obrębie osiedla Cyganowice i Lipie, charakteryzujące się średnią atrakcyjnością dla wypoczynku poprzez działania zmierzające do przebudowy istniejących drzewostanów, jak również rekreacyjne zagospodarowanie stawów, w ostatnich latach zyskują na znaczeniu i cieszą się coraz większym zainteresowaniem mieszkańców Starego Sącza i okolic. Lasy komunalne miasta Starego Sącza w całości znajdują się w otulinie Popradzkiego Parku Krajobrazowego i zaliczone są do lasów ochronnych, których celem jest zaspokajanie potrzeb zdrowotnych i wypoczynkowych mieszkańców przy równoczesnym wytwarzaniu produktów leśnych, przede wszystkim surowca drzewnego.

Powierzchnia gminy i użytkowanie terenu

Gmina obejmuje 15 sołectw. Największą osadą i jedynym miastem jest Stary Sącz. Ponadto w skład Gminy wchodzą następujące sołectwa: Barcice Górne, Barcice Dolne, Gaboń-Praczka, Gołkowice Dolne, Gołkowice Górne, Łazy Biegonickie, Moszczenica Niżna, Moszczenica Wyżna, Mostki, Myślec, Popowice, Przysietnica, Skrudzina, Wola Krogulecka.

Ludność gminy

Gminę Stary Sącz według danych na dzień 31 grudnia 1999 roku zamieszkuje
21 749 osób. Najwięcej osób zamieszkuje miasto Stary Sącz - przeszło 9 000 osób.

 Komunikacja zbiorowa

Gmina ma dobrze rozwiniętą komunikację lokalną. Górzysty charakter terenu powoduje, że najbardziej ekonomicznym transportem jest transport drogowy. Miasto Stary Sącz jest ważnym węzłem komunikacyjnym szczególnie komunikacji autobusowej. Ruch pasażerski na terenie Gminy odsługiwany jest przez PKS Nowy Sącz, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Sp. z o.o. Nowy Sącz, Komunikację Miasta i Gminy Piwniczna, a także Prywatne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne “LIBERTA”. Przez teren Gminy przebiega linia kolejowa łącząca Kraków, Tarnów, Nowy Sącz z Krynicą. Miasto Stary Sącz posiada dobre połączenia z miejscowościami na terenie gminy oraz wszystkimi gminami powiatu nowosądeckiego.

Rolnictwo

Rolnictwo w Gminie Stary Sącz charakteryzuje się małą powierzchnią gospodarstw oraz znacznym ich rozdrobnieniem. Najliczniejszą grupę (43,8%) stanowią gospodarstwa małe o powierzchni od 2-5 ha, równie liczną grupę (36,1%) stanowią gospodarstwa bardzo małe o powierzchni od 1-2 ha, zaś gospodarstwa średnie (od 5-7 ha) stanowią jedynie 20,1% ogólnej liczby gospodarstw. O charakterze rolnictwa na terenie gminy przesądza jej górzyste położenie, a co za tym idzie – duże różnice wysokości, duże nachylenie stoków, niska wartość użytków rolnych i niesprzyjające warunki przyrodnicze. Blisko 23% gruntów ornych położonych jest na glebach V i VI klasy bonitacyjnej, 62,4% gruntów położona jest na glebach klasy IV. 98,6 % użytków rolnych na terenie gminy należy do rolników indywidualnych, pozostałe 1,4% stanowią użytki rolne będące własnością komunalną, lasów państwowych i skarbu państwa.

Trzy najbardziej charakterystyczne cechy użytkowania ziemi to: wysoki udział gruntów ornych,  wysoki udział sadów,  niski udział łąk i pastwisk. Użytkowanie gruntów według granic administracyjnych (w ha) miasto gmina razem

1. Powierzchnia ogólna 1.656 8.585 10.241

2. Użytki rolne 836 3.902 4.738

w tym: 
- gruntowe 799 2.726 3.525
- sady 16 428 444
- łąki trwałe 2 91 93
- pastwiska 19 657 676

3. Lasy i grunty leśne 226 3.917 4.143

4. Grunty zadrzewione i zakrzewione 41 163 204

5. Wody stojące 18 2 20

6. Wody płynące 58 106 164

7. Rowy 4 7 11

8. Tereny komunikacyjne 

- drogi 66 166 232
- koleje 14 8 22

9. Tereny osiedlowe 

- zabudowane 193 255 448
- zieleni 6 --- 6

10. Nieużytki 38 59 97

Mieszkańcy gminy oprócz działalności związanej z rolnictwem i sadownictwem, coraz częściej zajmują się prowadzeniem swoich własnych firm. W Starym Sączu rozwijają się przede wszystkim sklepy i hurtownie, działają tu także piekarnie, zakład kowalski oraz zakład pracy chronionej – Spółdzielnia SPÓJNIA, produkująca kredę szkolną i obuwie sportowe. Na terenie pozostałych miejscowości gminy prężnie działają placówki handlowe i usługowe, a także liczne tartaki, cegielnia, młyn, ubojnie zwierząt, nowoczesny zakład przetwórstwa mięsa, ferma drobiu oraz liczne gospodarstwa specjalistyczne. W końcu 1999r. funkcjonowało na terenie Miasta i Gminy 845 firm, z czego 57% w mieście i 43% w gminie.